Hiển thị các bài đăng có nhãn Đó Đây. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Đó Đây. Hiển thị tất cả bài đăng

19/04/2026

Khám phá biểu tượng của các thành phố lớn của Việt Nam dưới thời Pháp thuộc


Một số thành phố ở Việt Nam đã từng có thị huy riêng

Có nguồn gốc từ châu Âu thế kỷ 12, thị huy là biểu tượng đại diện cho một dòng tộc, quốc gia, tổ chức, trường học hoặc doanh nghiệp. Trong quá trình xâm lược, thực dân Pháp đã mang hình thức này đến các thuộc địa của mình, và từ đó, nhiều thiết kế thị huy dành riêng cho các thành phố ở Việt Nam đã ra đời.

17/04/2026

Ngôi chợ lâu đời nhất Sài Gòn


Ngôi chợ lâu đời nhất Sài Gòn
                                                                                Nếu Chợ Lớn ngày xưa có Chợ Cũ ( Hiện nay là Bưu Điện Chợ Lớn ) trên đường Hải Thượng Lãn Ông, thì ở Sài Gòn cũng có ngôi chợ mang tên Chợ Cũ.
Tên "Chợ cũ" không phải là tên được gắn trên bảng hiệu . . . mà do người dân tự đặt truyền miệng nhau cho dể phân biệt với Ngôi Chợ được xây mới sau đó.
Ngôi Chợ lâu đời nhất của cả Vùng Saigon-Gia Đinh-Cholon có lẽ là Chợ Saigon (Marche’ De Sai Gon), nằm trên đường Charner ( đường Nguyễn Huệ hiện nay ). . . Xem tiếp

15/04/2026

Nam kì du hí: Kỳ II. Gò Công - Hà Tiên

 

Nam kì du hí: Kỳ II. Gò Công - Hà Tiên

Sau ba tháng khám phá Sài Gòn - Chợ Lớn, viên bác sĩ Hải quân Albert Morice tiếp tục du hí những vùng đất khác, với điểm đến tiếp theo là Gò Công - Hà Tiên và đảo Phú Quốc


Rời Sài Gòn - Chợ Lớn, bác sĩ Morice tiếp tục hành trình đến Gò Công - một trong những thủ phủ lúa gạo của Nam Kỳ và gặp các quan cai trị người Pháp ở đây. Tòa Tham biện là một công trình sang trọng mang phong cách Trung Hoa, nằm phía sau con kênh, nối với làng bằng cây cầu, có hàng rào ngăn với đồn lũy, phía còn lại bao quanh là khuỷu kênh và đầm lầy. Gần đó là khu nhà ở của thư ký người Âu và nhân viên điện tín.

Hạt tham biện Gò Công quản lý 45 làng với hơn 33.000 dân, sở hữu diện tích canh tác lúa khá lớn. Con người Gò Công không dễ bị thuần phục, các phong trào nổi dậy chống Pháp từng diễn ra mạnh mẽ tại đây và quân Pháp bình định được vùng đất này là nhờ có sự giúp đỡ của lãnh binh Tấn. Xem tiếp

14/04/2026

Nam Kì du hí: Kỳ I. Sài Gòn - Chợ Lớn

Nam Kì du hí: Kỳ I. Sài Gòn - Chợ Lớn


Trong hành trình đặt chân đến miền đất xa xôi ở Viễn Đông năm 1872, viên bác sĩ hải quân Pháp Albert Morice ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của vùng đất xứ nhiệt đới. "Nam Kỳ du hí" của ông sẽ đưa bạn đọc đến những vùng đất khác nhau, khám phá con người cũng như thiên nhiên của xứ này vào những năm cuối thế kỷ 19 .

05/04/2026

Rạp hát vùng Chợ Lớn thời Sài Gòn Xưa

 


Rạp hát vùng Chợ Lớn thời Sài Gòn Xưa 

Ký ức một thời của những đam mê, thích xem cine thời học sinh. 

Theo trục đường Trần Hưng Đạo từ ranh ngã tư đường Huỳnh Mẩn Đạt đến Ngã tư An Bình ( thuộc Quận 5 ) và từ An Bình theo đường Đồng Khánh xuôi vào Chợ Lớn đến ngã tư Tổng Đốc Phương rồi đến Ngã tư đường Học Lạc Nhà Thờ Cha Tam và vùng Quận 6 . . . nơi những con đường có những Rạp chiếu Bóng mà lứa học trò ngày đó ít nhiều cũng đã một lần xem những cuốn phim nổi tiếng nước 1, rồi nước 2. nước 3,4 . . . ( Những bộ phim hay thường chiếu đầu tiên (nước 1) là ở Rex và Đại Nam ( Vùng Saigon ) sau đó các Rạp nhỏ hơn chiếu nước 2,3,4
01-Rạp Oscar trên đường Trần Hưng Đạo gần ngã tư Huỳnh Mẩn Đạt , rạp thường chiếu những phim Anh Pháp Ý, Cao Bồi . . . chạy ngựa bắn súng.

02-Rạp Palace cách Rạp Oscar không xa, cũng nằm trên đường Trần Hưng Đạo cũng thường chiếu phim Âu Mỹ. . .  Xem tiếp

03/04/2026

18 Nơi cổ xưa nhất ở Sài Gòn

18 Nơi cổ xưa nhất ở Sài Gòn


Trường Lê Quý Đôn được xây vào năm 1874, hoàn tất năm 1877 do người Pháp quản lý. Lúc đầu trường có tên Collège Indigène (Trung học bản xứ), rồi đổi thành Collège Chasseluop Laubat. Năm 1954, trường mang tên Jean Jacques Rousseau. Năm 1967, trường được trả cho người Việt quản lý mang tên Trung tâm giáo dục Lê Quý Đôn. Từ năm 1975 đến nay đổi tên là trường Trung học phổ thông Lê Quý Đôn. Hơn một thế kỷ qua trường vẫn giữ được kiến trúc ban đầu. Xem tiếp

02/04/2026

Hà Nội trong bưu ảnh của F. H Schneider ( trong khoảng thời gian từ 1885 đến 1900 )

Hà Nội trong bưu ảnh của F. H Schneider
( trong khoảng thời gian từ 1885 đến 1900 )

Ông trùm ngành in ấn, xuất bản Francoisi Henri Schneider trong buổi đầu lập nghiệp tại Băc Bộ được biết đến như là một trong những người tiên phong trong việc sản xuất bưu thiếp. Số lượng bưu ảnh của hãng trong khoảng thời gian từ 1885 đến 1900 không nhiều, tuy nhiên lại phản ánh một giai đoạn quan trọng khi người Pháp thực hiện quy hoạch thay đổi Hà Nội thành thủ đô của Liên bang Đông Dương

27/10/2025

Chợ Bến Thành từng là một bãi sình lầy hoang vắng



 Chợ Bến Thành từng là một bãi sình lầy hoang vắng



Chợ Bến Thành (cũ) ban đầu nằm bên bờ kinh Chợ Vải (kinh Lấp / đại lộ Charner, nay là đường Nguyễn Huệ). Sau đó, chợ dời đến địa điểm mới là đầm Boresse (chợ Bến Thành ngày nay).



Trong cuốn Hạ tầng đô thị Sài Gòn buổi đầu (NXB Tổng hợp TP.HCM, 2016), từ việc tìm hiểu nguồn tài liệu lưu trữ của chính quyền thuộc địa Pháp và các tư liệu có giá trị khác chưa được khai thác nhiều (của Việt Nam và ngoại quốc), tác giả Nguyễn Hữu Quang đã phác thảo nên diện mạo hạ tầng đô thị Sài Gòn trong buổi đầu chuyển đổi từ đô thị phong kiến phương Đông sang đô thị theo kiểu phương Tây. Tác giả cũng cung cấp cho bạn đọc một cái nhìn tổng quát về quá trình hình thành phát triển, cũng như chi tiết về từng lĩnh vực của hạ tầng Sài Gòn, trong đó có lĩnh vực hạ tầng chợ búa, mà điểm nhấn là chợ Bến Thành trong thưở đầu. Xem tiếp

24/10/2025

Bí mật hố chôn tập thể gần 2.000 người bên dưới vòng xoay Dân Chủ ở Sài Gòn

 

Bí mật hố chôn tập thể gần 2.000 người bên dưới vòng xoay Dân Chủ ở Sài Gòn


Khu vực vòng xoay Dân Chủ (quận 10 và 3) từng là nơi chôn 1.831 người già, trẻ bị vua Minh Mạng ra lệnh xử tử trong cuộc nổi dậy của Lê Văn Khôi 180 năm trước.

Hơn 180 năm trước tại vòng xoay Dân Chủ (Q.3, TP.HCM) đã từng là một hố chôn tân tập thể với gần 2000 người. Nhiều câu chuyện sau này đồn thổi cho rằng những vụ giao thông thương tâm xảy ra tại khu vực này là do những vong hồn ở đây gây nên.

Hình :Khu vực vòng xoay dân chủ cách đây 180 năm còn được gọi là “Mả ngụy”. (Ảnh: Internet)

TỔNG TRẤN LÊ VĂN DUYỆT VÀ ÁN THAM NHŨNG CHẤN ĐỘNG LỊCH SỬ

 TỔNG TRẤN LÊ VĂN DUYỆT VÀ ÁN THAM NHŨNG CHẤN ĐỘNG LỊCH SỬ



Lịch sử là lịch sử, cách đây 13 năm gã đã viết một câu chuyện khá đặc biệt về cụ Lê Văn Duyệt. Trong đó có góc nhìn khách quan của chính viên trung úy thuyền trưởng John White, người Mỹ đầu tiên đến Sài Gòn năm 1819 trên chiếc thương thuyền Franklin.

* Hình : Các bác sĩ và nhà khảo cổ đang tìm hiểu bí ẩn trong chiếc quan tài được cho là chôn quan tham Huỳnh Công Lý- Ảnh tư liệu của Đỗ Đình Truật

04/10/2025

Thuật Chuyện Du Lịch Paris-Phạm Quỳnh

 THUẬT CHUYỆN DU LỊCH Ở PARIS-Phạm Quỳnh



Tôi ở bên Pháp trước sau có bốn tháng, vừa đi vừa về, cả thảy là sáu. Tuy công nhiên là “đi Đấu xảo”, song chủ ý là muốn thừa dịp để quan sát nước Pháp, vì các ngài cũng hiểu cho rằng một kẻ thư sinh như tôi, có ngôi vị gì, có tư cách gì mà đủ “đấu xảo” với người ta. Việc đó đã có những bậc cao sang hơn.

Trong mấy tháng tôi ở bên quí quốc, những sự mắt thấy tai nghe, bụng suy trí nghĩ cũng nhiều, nay thuật lại các ngài nghe, trong một khoảng thời gian ngắn ngủi, không biết nói chuyện chi, bỏ chuyện chi, vì không thể sao nói hết cả được. Và cũng không biết bắt đầu nói chuyện gì trước.

Khi tôi khởi sự đi Pháp, trong bụng có rắp một điều: là người mình bấy lâu nay sinh trưởng dưới quyền bảo hộ của quí quốc, vẫn một lòng ngưỡng phục cái văn minh của quí quốc, nhưng khác nào như người đứng xa ngắm bức tranh đẹp, bức tranh ấy tuy có truyền ảnh sang bên này, nhưng mập mờ phảng phất, không hình được hết cái chân tướng, nay được thân hành du lịch bên quí quốc, nên ra sức dò xét xem cái chân tướng ấy thế nào.
. . .  Xem tiếp

30/09/2025

Cảnh và Người Xưa Xứ Nam Kỳ

CẢNH VÀ NGƯỜI XỨ NAM KỲ
Phạm Quỳnh

( Trích đăng một số đoạn trong du ký Một tháng ở Nam Kỳ của Phạm Quỳnh )
Làm trai đã đáng nền trai,
Phú Xuân đã trải, Đồng Nai cũng từng.
Cứ theo lời ca dao đó thì tôi đây có lẽ cũng đã đủ tư cách làm một “nền trai” đất Nam Việt vậy. Mùa xuân năm nay đã trải qua mười ngày ở Huế, mùa thu này lại từng ở một tháng Nam Kỳ (…)
(…) lời ca dao kia là tả cái chí của những bậc vô danh anh hùng đó, chớ có đâu lại hợp với cái cảnh một kẻ thư sinh nhỏ mọn như bỉ nhân đây, thừa lúc trong nước còn hiếm người mới ra lạm một phần ngôn luận với quốc dân, nghĩ mình lắm lúc đã thẹn thay, có đâu lại mê cuồng đến đem lời khen của cổ nhân mà tự gán cho mình!…
Song
Đi cho biết đó biết đây
Ở nhà với mẹ đến ngày nào khôn. . . . Xem tiếp

21/09/2025

Nội các Triều Nguyễn

Nội các Triều Nguyễn



Nội các là cơ quan có nhiệm vụ tiếp nhận và chuyển giao các giấy tờ từ các cơ quan trung ương, địa phương trình lên nhà Vua. Nếu có chỉ, dụ của nhà Vua thì Nội các thảo phiếu nghĩ để trình; sao lục lại các ý kiến, mệnh lệnh của Vua, tổng hợp nội dung các bản tấu của quan lại, lưu trữ các văn bản, sổ sách để thuận tiện tra cứu và đóng ấn vào các văn bản đã có ý kiến chỉ đạo của nhà Vua. 

18/09/2025

Vì sao các đô thị ở miền Tây thường cách nhau 60km?

 Vì sao các đô thị ở miền Tây thường cách nhau 60km?

Châu Đốc cách Long Xuyên 60km, Long Xuyên cách Cần Thơ 60km, Cần Thơ cách Sóc Trăng 60km, Sóc Trăng cách Bạc Liêu gần 60km và Bạc Liêu lại cách Cà Mau cũng khoảng 60km.


Các đô thị ở Đồng bằng sông Cửu Long đa phần có một điểm chung là thường cách nhau với khoảng cách địa lý 60km. Do đâu có sự trùng hợp kỳ lạ này

29/08/2025

Hơn hai thế kỷ nhộn nhịp Chợ Lớn – Sài Gòn

Hơn hai thế kỷ nhộn nhịp Chợ Lớn – Sài Gòn

 

 Chợ Lớn – quận 5 được coi là huyết mạnh của Sài Gòn, là nơi cung cấp hàng hóa, nhu yếu phẩm hàng ngày của người dân. Chợ An Đông, chợ Kim Biên, chợ Bình Tây, chợ vải Soái Kình Lâm, thương xá Đại Quanh Minh, phố thuốc bắc Hải Thượng Lãn Ông… nổi tiếng không chỉ ở Sài Gòn mà khắp vùng châu thổ Cửu Long đều biết đến.

Xem tiếp



28/08/2025

Vì sao xứ Đàng Trong từng được gọi là Quinam và Quảng Nam quốc?

 Vì sao xứ Đàng Trong từng được gọi là Quinam và Quảng Nam quốc?

 Vì sao xứ Đàng Trong từng được gọi là Quinam và Quảng Nam quốc?

Trong các tư liệu của phương Tây về Đàng Trong thường có những từ “king, roi” hoặc địa danh Quinam, Gan Nan… khiến nhiều người rất tò mò.
Xứ Đàng Trong có 5 phủ, theo tác giả Cristoforo Borri -một trong những giáo sĩ dòng Tên đầu tiên đến Đàng Trong (Đại Việt) thời Chúa sãi Nguyễn Phúc Nguyên và lưu trú ở đây một thời gian dài

Xem tiếp

 

Chuyện Chợ Lớn Hội Kín Người Hoa - Nghĩa Hòa Đoàn

 Chuyện Chợ Lớn : Hội Kín Người Hoa - Nghĩa Hòa Đoàn

Nghĩa Hòa Đoàn 義和團運動 “phong trào vì xã hội công bằng và hòa hợp - 义和团运动”, tổ chức hành động dưới mục đích "phù Thanh diệt Dương" nghĩa là "ủng hộ Thanh triều, tiêu diệt người Tây"... 

Tổ chức được thành lập tại Trung Quốc trong Cuối đời Thanh (1899 - 1901), trong bối cảnh nhân dân Trung Quốc luôn luôn bị đế quốc nước ngoài bức lột, khiến các cuộc nổi dậy như Nghĩa Hòa Đoàn không ngừng phát triển chống lại liên quân 8 nước gồm Anh, Pháp, Đức, Ý, Mỹ, Nga, Nhật, Áo-Hung.

Xem tiếp

 

Nam kỳ thế kỷ 19 qua ghi chép của người Pháp: Trần Bá Lộc và kênh Tổng đốc

Nam kỳ thế kỷ 19 qua ghi chép của người Pháp: Trần Bá Lộc và kênh Tổng đốc


Trần Bá Lộc (1839 - 1899) được biết đến là phụ tá đắc lực cho thực dân Pháp trong việc đàn áp các phong trào khởi nghĩa của người Việt thập niên 1860 - 1880, bác sĩ Baurac đã gặp ông ta vào những năm cuối đời và có đôi dòng nhận xét về nhân vật này. 

Xem tiếp



 

Dinh Thự Tổng Đốc Trần Bá Lộc


27/08/2025

Địa danh Đồng Ông Cộ ở tỉnh Gia Định xưa

 Địa danh Đồng Ông Cộ ở tỉnh Gia Định xưa


Đồng Ông Cộ là địa danh nổi tiếng và quen thuộc với nhiều người dân Sài Gòn Gia Định. Ngày nay, nếu tới gần chợ Bà Chiểu hỏi về Đồng Ông Cộ, người ta sẽ chỉ về phía đường Bùi Đình Túy. Đó là trung tâm của Đồng Ông Cộ xưa, còn khu vực Đồng Ông Cộ thì khá rộng lớn xung quanh đó bán kính tới hàng chục cây số, chiếm gần hết quận Bình Thạnh ngày nay.
Xem tiếp